عباس قديانى
678
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
معاويه ، جبرئيل است . گويند راونديان نزد قصر منصور رفتند و از آنجا طواف همىكردند و مىگفتند اين قصر پروردگار ماست . منصور كس سوى سرانشان فرستاد و دويست كس از آنها را به زندان كرد . . . » راونديان براى آزادى زندانيان خود تابوتى را بر دوش كشيدند تشيع جنازه راه انداختند . بدينوسيله به در زندان رسيدند و آن را به آتش كشيدند و زندانيان را آزاد كردند . خليفه حكم بسيج عمومى عليه راونديان داد ولى مردم از ترس ، خود را مخفى كرده بودند ، منصور جهت تشويق و ترغيب مردم خود وارد ميدان شد . مردم از او تأسى كردند ولى در جاى ديگر منصور اين كار را يكى از اشتباهات خود قلمداد مىكند . چنان كه از او روايت است چنين گفته : « به روز راونديان برون شدم اگر تيرى ناشناس به من خورده بود نابود شده بودم » اين قيام با كشتار هزاران نفر به خون نشست و خود عامل قيامهاى ديگر شد . در اين شورش خازم بن خزيمه سردار منصور نيز به قتل رسيد كه قاتل ابو مسلم به شمار مىآمد . قيام زنگيان : - زنگيان قيام سربداران سمرقند : - سربداران سمرقند قيام سربداران كرمان : - سربداران كرمان قيام شريك بن شيخ از جمله قيامهاى شيعى كه مقارن روى كار آمدن عباسيان در ماوراء النهر ، بخصوص در بخارا صورت گرفت ، قيام شريك بن شيخ معروف به المهدى است . بنا به نوشته صاحب كتاب « تاريخ بخارا » ، « او مردى بود عرب نسب ، با رشادت و مردى و از مذهب تشيع پيروى مىكرد و مردمان را به خلافت فرزندان امير المؤمنين على ( ع ) دعوت مىكرد » . وى مىگفت : « ما از رنج مروانيان اكنون خلاص شدهايم ، ما را رنج آل عباسى نمىبايد » . دعوت او را اكثر مردم قبول كردند . حكام شهرهاى ماوراء النهر از جمله امير بخارا ، « امير عبد الجبار بن شعيب » و امير خوارزم « عبد الملك بن هرثمه » و امير برزيه « مخلد بن حسين » با او بيعت كردند و پيمان بستند كه دعوت شريك را آشكارا گسترش دهند و هركه با آن مخالفت نمايد با او از در جنگ درآيند . اين خبر به ابو سلمه رسيد ، او « زياد بن صالح » را با ده هزار سپاهى به بخارا فرستاد و خود را نيز از طريق مرو به كنار رودخانهء « آموى » رسانيد و به زيد بن صالح توصيه كرد كه با احتياط قدم بردارد و جاسوسانى به بخارا اعزام دارد كه اگر به سپاه حاجت افتد از ابو سلمه كمك طلبد . لشكر بخارا به سركردگى شريك به مقابلهء زياد آمد و سى و هفت روز جنگ بين طرفين بهشدت ادامه داشت و در كليه اين برخوردها پيروزى با سپاهيان شريك بود و هرروز افرادى بسيار از سپاهيان زياد به قتل مىرسيدند ، يا اسير مىشدند . از جمله سرداران شريك « حمزه الحمدانى » بود . « قتيبة بن طغشاه » ، كه لقب بخارا خداة داشت ، با سپاه كمكى زياد به فرماندهى « سليمان قريشى » به مقابله با حمزه پرداختند . چون از طريق جنگ موفقيتى حاصل نكردند به حيلههاى جنگى متوسل شدند و آنان را به محاصرهء اقتصادى گرفتند و از رسيدن آذوقه به شهر جلوگيرى كردند ؛ و چون آن هم مفيد واقع نشد ، چارهء ديگرى انديشيدند و از جلوى آنان گريختند و آنان را به طرف نوكنده كشاندند كه انگور و خربزهء فراوانى داشت . سپاهيان